الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )

335

المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )

و ( وَ لا يَشْفَعُونَ إِلَّا لِمَنِ ارْتَضى - 23 / انبياء ) يعنى : شفاعت نمىكنند مگر از كسى كه خداوند راضى باشد و ( فَما تَنْفَعُهُمْ شَفاعَةُ الشَّافِعِينَ - 48 / مدّثر ) يعنى شفاعتشان نمىكنند . در آيات : ( وَ لا يَمْلِكُ الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ الشَّفاعَةَ - 86 / زخرف ) ( مِنْ حَمِيمٍ وَ لا شَفِيعٍ - 18 / غافر ) ( نه از دوستى و نه از شفاعت كننده‌اى ) و در آيات : ( مَنْ يَشْفَعْ شَفاعَةً حَسَنَةً - 85 / نساء ) ( وَ مَنْ يَشْفَعْ شَفاعَةً سَيِّئَةً - 85 / نساء ) يعنى : كسى كه به شخصى غير از خويش پيوسته مىشود و در كار خير و كار شرّ ياوريش مىكند و همسنگ و شفيعش مىشود و در سود و زيانش شركت دارد ، توانش مىبخشد و معاونتش نمايد ، گفته شده شفاعت در دو آيهء اخير ( يعنى شفاعت خير و شرّ ) به اين معنى است كه انسانى براى ديگرى راه خير يا راه شرّى را باز و روشن مىكند و او آن را پيروى مىنمايد ، گويى كه آن انسان همراه اوست و به او پيوسته است چنان كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله فرمود : « من سنّ سنّة حسنة فله اجرها و أجر من عمل بها و من سنّ سنّة سيّئة فعليه وزرها و وزر من عمل بها » . يعنى : گناه خودش و گناه كسى كه به آن سنّت و روش بد ، عمل كرده است ( بر عهده سنّت گذار و بدعت گذار بد است ) . و آيه : ( ما مِنْ شَفِيعٍ إِلَّا مِنْ بَعْدِ إِذْنِهِ - 3 / يونس ) . يعنى خداى تعالى است كه تدبير امر مىكند ، و در حلّ و فصل امور ، دوّمى و ثانى براى او نيست مگر اينكه به فرشتگان مدبّر و مقسّم ( كارگزاران جهان آفرينش ) اجازه دهد و آنها آنچه را كه اجازه يافته‌اند انجام دهند ، انجام مىدهند . اسْتَشْفَعْتُ بفلان على فلان : از او براى ديگرى شفاعت خواستم . فَتَشَفَّعَ لى : شفاعتم كرد . شَفَّعَهُ : شفاعتش را پاسخ داد ، در اين باره سخن پيامبر صلّى اللّه عليه و آله است كه : « القرآن شَافِعٌ